De Handreiking VOBK (een Veilig Ontwerp en het veilig Bedrijven van Kernreactoren) geeft inzicht in de meest actuele stand van de techniek en wetenschap van de nucleaire veiligheid voor kernreactoren. De handreiking is gepubliceerd op 19 oktober 2015 en is een belangrijk onderdeel van het referentiekader voor de ANVS bij de beoordeling van de aanvraag van Kernenergiewetvergunningen.

De ANVS werkt continu aan het verbeteren van de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming in Nederland. We houden hiervoor toezicht op de bestaande nucleaire installaties. En bijvoorbeeld op vergunninghouders die toepassingen gebruiken waarbij ioniserende straling vrijkomt. We beoordelen ook vergunningsaanvragen voor (nieuwe) installaties: de ANVS geeft alleen vergunningen af aan nieuwe installaties als deze aan de modernste veiligheidseisen voldoen. De Handreiking VOBK legt deze moderne veiligheidseisen vast.

Actuele ontwikkelingen zijn leidend

De wetenschap en techniek van de nucleaire veiligheid voor kernreactoren zijn voortdurend in ontwikkeling. Houders en aanvragers van een vergunning moeten hier dan ook expliciet rekening mee houden. Zo kan de ANVS vergunningaanvragen voor de oprichting van een kernreactor van een verouderd type weigeren, ook als de reactor verder aan alle eisen voldoet. Daarnaast moeten vergunninghouders hun installatie regelmatig (laten) toetsen aan de meest actuele wetenschappelijke en technische ontwikkelingen. Bij deze evaluaties wordt onderzocht of en in hoeverre verbeteringen van de nucleaire veiligheid van hun installaties mogelijk zijn.

Veiligheidsrandvoorwaarden

De Handreiking VOBK bevat veiligheidsrandvoorwaarden voor het ontwerp en de bedrijfsvoering van lichtwater gekoelde kernreactoren. De handreiking geeft inzicht in de huidige stand der techniek en wetenschap van de nucleaire veiligheid van kernreactoren. Het gaat hier zowel om vermogensreactoren als om onderzoeksreactoren.

Er zijn twee directe aanleidingen voor de richtlijn:

  1. het initiatief voor de oprichting van een nieuwe onderzoeksreactor voor medische toepassingen in Petten (het project PALLAS);
  2. de beoogde modernisering van de bestaande onderzoeksreactor in Delft (de investering in de Hoger Onderwijs Reactor (HOR) van de TU Delft; het project OYSTER).

Deze initiatieven krijgen alleen een vergunning als ze voldoen aan de laatste ontwikkelingen op het gebied van veiligheid.

Achtergrond van de Handreiking VOBK

Een handreiking is een document dat is uitgegeven door of namens het bevoegde gezag. In dit document staat wat de visie van het gezag over bepaalde onderwerpen is, zodat de vergunningaanvragers en -houders daar van tevoren rekening mee kunnen houden.

De Handreiking VOBK - en dan met name het onderdeel Dutch Safety Requirements (DSR) - is onder andere gebaseerd op de nucleaire veiligheidsvereisten die de Duitse overheid in november 2012 uitbracht voor bestaande kernreactoren. Deze eisen zijn aangescherpt met de laatste inzichten voor de veiligheid van nieuwe kernreactoren. Concreet betekent dit dat er actuele aanbevelingen zijn opgenomen van het IAEA (het internationaal atoomagentschap) en de WENRA (The Association of Regulators of Western Europe) voor het ontwerp en de bedrijfsvoering. Ook is Finse regelgeving als referentie gebruikt voor diverse onderwerpen op het gebied van nieuwbouw van kernreactoren. Tot slot zijn lessen uit de ramp in Fukushima in de DSR opgenomen.

Voorbeeld randvoorwaarde

Een voorbeeld van een veiligheidsrandvoorwaarde uit de Handreiking VOBK is de omgang met natuurrampen. Overeenkomstig de handreiking moet de vergunningaanvrager nu ook expliciet rekening houden met mogelijke combinaties van natuurrampen. En met de effecten van natuurrampen op de verschillende veiligheidsvoorzieningen, zowel binnen de inrichting zelf als op de infrastructuur in de omgeving van de inrichting.

Een team van het IAEA heeft de concept DSR gereviewd. De aanbevelingen die het IAEA naar aanleiding daarvan heeft gedaan, zijn grotendeels in de DSR geïmplementeerd. De eindconclusie van de review was dat de inhoud van de handreiking voldoet aan een hoge veiligheidsstandaard.

Internetconsultatie

ANVS hecht veel waarde aan een brede consultatie bij het opstellen van beleid en regelgeving. De Handreiking VOBK is een belangrijk onderdeel van het referentiekader bij de aanvraag van Kernenergiewetvergunningen. De ANVS bood de Handreiking VOBK in april daarom via internetconsultatie aan.