In Nederland vallen alle handelingen met ioniserende straling onder het stelsel van de kernenergiewet. De wet is uitgewerkt via een aantal algemene maatregelen van bestuur (besluiten) en ministeriële regelingen.

Kernenergiewet

De kernenergiewet dateert uit 1963, maar werd pas in 1970 in zijn volle omvang van kracht. Inmiddels is de wet vele malen aangepast. De wet bevat ongeveer honderd artikelen waarin bevoegdheden voor de Rijksoverheid zijn beschreven. Daarnaast zijn er mogelijkheden voor nadere wetgeving en een stelsel van vergunningen in opgenomen. De wet zelf bevat weinig concrete normen; de uitwerking hiervan ligt in besluiten en regelingen. Om te weten welke meer inhoudelijke regels in de praktijk gelden, kunt u de besluiten en regelingen raadplegen.

Overgangssituatie voor sommige ministeriële regelingen na zbo-wording ANVS

Op 1 augustus 2017 is de wet- en regelgeving van kracht geworden waardoor de ANVS een zelfstandig bestuursorgaan is geworden. Daarbij is de bevoegdheid van de Minister van Infrastructuur en Waterstaat om voor verschillende onderwerpen bij ministeriële regeling regels te stellen overgegaan op de ANVS. De ANVS kan in het vervolg voor die onderwerpen bij verordening regels stellen. In de bijlage is een overzicht opgenomen van de onderwerpen waarvoor dit geldt.

Zolang de ANVS van deze bevoegdheid nog geen gebruik heeft gemaakt, blijven de oude ministeriële regelingen gewoon van kracht. Dit is in het overgangsrecht zo bepaald.

Besluit Stralingsbescherming

Het belangrijkste besluit bij de kernenergiewet is het Besluit stralingsbescherming (Bs). Deze Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) heeft als doel de bevolking, werknemers en patiënten te bescherming tegen nadelige gevolgen van ioniserende straling. Het Bs trad op 1 maart 2002 in werking. Sindsdien is het besluit diverse malen gewijzigd.

In 2018 wordt het Bs geheel vervangen. Dit gebeurt op basis van Europese regelgeving: richtlijn 2013/59/EURATOM, de Basic Safety Standards. Het toekomstige besluit krijgt de naam Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming (Bbs). Het besluit heeft als doel de bevolking, werknemers en patiënten te beschermen, tegen de nadelige gevolgen van ioniserende straling.

Nadere uitwerking van voorschriften uit het besluit vindt plaats in drie ministeriële regelingen en een ANVS-verordening. Het betreft:
• Regeling basisveiligheidsnormen stralingsbescherming;
• Regeling stralingsbescherming beroepsmatige blootstelling 2018;
• Regeling stralingsbescherming medische blootstelling;
• ANVS-Verordening basisveiligheidsnormen stralingsbescherming.

Meer informatie over het Besluit basisveiligheidsnormen stralingsbescherming is hier te vinden.

Andere besluiten

Behalve het Besluit stralingsbescherming zijn er ook andere besluiten die regels voor radioactieve stoffen en toestellen bevatten, waaronder:

Andere wetten

Er zijn ook nog andere wetten die van toepassing zijn voor het werken met ioniserende straling. Dit zijn bijvoorbeeld wetten die te maken hebben met procedures voor vergunningverlening en meldingen zoals de Algemene wet bestuursrecht en de Wet milieubeheer. Bovendien zijn er nog wetten die gelden naast de stralingswetgeving, zoals de Arbeidsomstandighedenwet en de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg.

Ministeriële regelingen

Een ministeriële regeling bevat meestal een technische of administratieve uitwerking van regels. Hierbij geldt dat zoveel mogelijk één minister optreedt als bevoegd gezag. De op het Bs gebaseerde regelingen zijn:

Uitvoeringsregeling stralingsbescherming EZ 2013:
De minister van Economische Zaken is verantwoordelijk voor deze regeling. In de regeling zijn alle aspecten van milieubeleid, vergunningen en meldingen, meldingsplichtige bronnen, de borging van deskundigheid, de omgang met instrumenten (aanwijsinstrumenten, gebruiksartikelen en ionisatie-rookmelders) en natuurlijke bronnen van ioniserende straling geregeld.

Regeling stralingsbescherming werknemers 2014:
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is verantwoordelijk voor de regeling. In de regeling zijn alle aspecten van werknemersbescherming geregeld.

Regeling deskundigheidseisen radiologische verrichtingen:
De minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport is verantwoordelijk voor deze regeling. In de regeling zijn alle aspecten van deskundigheid voor radiologische verrichtingen geregeld.

Regeling bekendmaking rechtvaardiging gebruik van ioniserende straling
In deze regeling worden alle aspecten van al dan niet gerechtvaardigde handelingen en werkzaamheden geregeld.

Regeling detectie radioactief besmet schroot
In deze regeling worden alle aspecten van de wijze van detecteren en registreren met betrekking tot aanwezigheid van ioniserende straling in schroot en de daartoe nodige vaardigheden en bekwaamheden geregeld.