Rusland en Oekraïne hebben een tijdelijke wapenstilstand afgesproken rond de kerncentrale Zaporizja. Dat maakt het internationaal atoomagentschap IAEA bekend op 27 februari 2026. Tijdens de wapenstilstand wordt een reservestroomkabel naar de kerncentrale gerepareerd. Die is nodig om de reactor van koeling te voorzien.
Kerncentrale uit voorzorg uitgeschakeld
De kerncentrale van Zaporizja is de grootste kerncentrale van Oekraïne. De centrale is al sinds 4 maart 2022 in Russische handen en is al vroeg in de oorlog uit voorzorg uitgeschakeld. Daardoor is er minder energie nodig om de splijtstof in de reactoren te koelen. Die energie komt van stroomkabels naar het Oekraïense stroomnetwerk.
Voor de zekerheid zijn er ook reservestroomkabels. Tijdens de huidige wapenstilstand wordt een reservestroomkabel van 330 kilovolt gerepareerd. Die werd op 10 februari geraakt door beschietingen. De kerncentrale kreeg nog stroom via de hoofdaansluiting van 750 kilovolt.
Beeld: © Wikimedia
Kerncentrale Zaporizja (ZNPP). Beeld: Wikimedia
Maand zonder stroom
Van 23 september tot 23 oktober 2025 kreeg de kerncentrale Zaporizja geen stroom meer. Dit kwam doordat Rusland de verbinding met het stroomnet had verbroken. Er was geen direct gevaar omdat de kerncentrale nog steeds kon koelen dankzij noodstroom van dieselgeneratoren.
Voor de veiligheid is het belangrijk dat de stroomverbinding intact is. De dieselgeneratoren zijn bedoeld als achtervang bij stroomstoringen, niet om langdurig actief te zijn. Zelfs als alle stroom bij de centrale uitvalt, duurt het nog ongeveer 3 weken totdat er een ongevalssituatie ontstaat.
Geen maatregelen nodig in Nederland
Omdat de situatie bij de kerncentrale duidelijk een bedreiging is voor de nucleaire veiligheid, houdt het IAEA deze nauwlettend in de gaten. Wij doen dat ook en letten vooral op de gevolgen voor Nederland. Op dit moment is het niet zo dat er hier beschermingsmaatregelen genomen hoeven te worden.
Meer weten?
Bekijk de updates van het IAEA of lees meer over onze rol als contactpunt voor stralingsongevallen.
Nucleaire faciliteiten en kerncentrales in Oekraïne.