De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) heeft de definitieve handreiking 'opstellen beëindigingsplan niet-nucleaire toepassingen' gepubliceerd. Zo’n plan is in sommige gevallen verplicht om een grootschalige stralingstoepassing gedeeltelijk of definitief stop te zetten. De handreiking legt uit hoe een eigenaar zo'n beëindigingsplan opstelt.
Beëindigingsplan regelt veilig stopzetten stralingstoepassingen
Naast kernreactoren kent ons land veel en uiteenlopende toepassingen van straling. Voor sommige grootschalige toepassingen van straling is extra aandacht nodig bij het stoppen van hun activiteit. Bijvoorbeeld een grote versneller of cyclotron in een ziekenhuis. Bij de sloop moeten dan grotere hoeveelheden radioactief besmet materiaal worden afgevoerd.
Daarom moeten eigenaren die op een grote schaal straling toepassen een speciaal beëindigingsplan maken. Hierin moeten ze uitwerken hoe ze alle radioactiviteit van deze toepassingen in kaart gaan brengen en hoe die veilig wordt afgevoerd.
Handreiking verduidelijkt regels voor bedrijven
De handreiking geeft de ondernemer handvatten om het beëindigingsplan op te stellen. Ook hebben we duidelijker gemaakt voor welke bedrijven de handreiking is bedoeld. Tenslotte hebben we de juridische status van een handreiking duidelijker gemaakt. Die is zelf niet juridisch bindend, maar legt wel uit hoe de ondernemer aan wet- en regelgeving kan voldoen. Zo verlagen we de regeldruk op bedrijven.
Consultatie afgerond
De conceptversie van de handreiking is eind juni 2025 voorgelegd aan partijen voor wie deze handreiking van belang is. Zij konden reageren tot eind augustus 2025. Een aantal reacties kwam later binnen. Ook die zijn meegenomen bij de verdere behandeling. In een kort verslag lichten we toe welke reacties zijn ingebracht en hoe deze zijn meegenomen in de definitieve versie. Alle betrokkenen die mee hebben gedaan aan de consultatie hebben het verslag ontvangen.
Wat is er nieuw?
We hadden al een handreiking voor het opstellen van een beëindigingsplan voor niet-nucleaire installaties. Een groot deel hiervan blijft hetzelfde met deze handreiking.
De belangrijkste wijzigingen zijn:
- De handreiking sluit aan bij de meest recent internationale aanbevelingen van het Internationale Atoomenergieagentschap IAEA. Hierbij is de gewenste indeling van een beëindigingsplan ingrijpend aangepast.
- Op basis van reacties zijn wijzigingen gemaakt, zoals aandacht voor de mogelijkheden voor recycling, hergebruik van materialen en beëindigingsvriendelijk bouwen.
- De graduele benadering is verder verduidelijkt, waarbij de ondernemer het beëindigingsplan tijdens de levensduur van de installatie steeds verder invult.
- Er is verduidelijkt dat een beëindigingsplan niet automatisch een beveiligingsplan hoeft te bevatten. Bedrijven die wel een beveiligingsplan moeten hebben, moeten in het beëindigingsplan uitwerken hoe ze dat beveiligingsplan afbouwen tijdens de beëindiging.
- Als service aan de ondernemer staan in de handreiking ook aandachtspunten die buiten de scope van plan vallen, zoals asbest, milieueffecten, mer-plicht en arbo-zaken.
Handreikingen
Handreikingen zijn informatieve documenten, die de ANVS publiceert voor vergunninghouders. Daarin staat hoe de ANVS tegen een bepaald onderwerp aankijkt. De vergunninghouder kan de handreiking vervolgens als uitgangspunt nemen. Handreikingen zijn niet aan een vergunning of de wet verbonden en hebben geen verplichtend karakter. De documenten zijn vaak technisch en inhoudelijk van aard, maar kunnen ook het brede publiek inzicht geven in wat de rollen van de ANVS en vergunninghouders zijn.