De Oekraïense kerncentrale bij Zaporizja krijgt weer stroom van het Oekraïense elektriciteitsnetwerk. Na een lokale wapenstilstand is de beschadigde stroomverbinding van 330 kilovolt hersteld. Dat meldt het internationaal atoomenergieagentschap IAEA. De kerncentrale heeft stroom nodig om zijn kernbrandstof te koelen.
Beeld: © Wikimedia
Kerncentrale bij Zaporizja
Aanhoudende stroomproblemen
De kerncentrale bij Zaporizja krijgt elektriciteit via twee stroomkabels. De hoofdkabel van 750 kilovolt is al langere tijd beschadigd. Op 20 augustus viel ook de reserveverbinding van 330 kilovolt uit door oorlogshandelingen. Om de kabels te repareren was een lokale wapenstilstand nodig tussen Oekraïne en Rusland. Het IAEA heeft die bemiddeld.
De kerncentrale heeft dieselgeneratoren om zelf stroom op te wekken als de stroomverbindingen uitvallen. De brandstofvoorraad daarvoor is op 27 en 28 augustus deels bijgevuld onder toezicht van het IAEA. Voor zover bekend zijn de voorraden nog niet aangevuld naar de oorspronkelijke voorraad voor 20 dagen continu bedrijf.
Al eerder uit voorzorg uitgeschakeld
De kerncentrale van Zaporizja is de grootste kerncentrale van Oekraïne. De centrale is al vroeg in de oorlog uit voorzorg uitgeschakeld. Daardoor kan de centrale beter omgaan met de gevolgen van stroomuitval of problemen met koelwater. Ook in uitgeschakelde toestand wekt de kernbrandstof namelijk restwarmte op. Daarom is er stroom nodig om de brandstof te koelen. Het IAEA heeft internationale waarnemers op het terrein van de kerncentrale Zaporizja en publiceert nieuwsupdates over de nucleaire veiligheid van de centrale.
Geen onmiddellijke problemen bij stroomuitval
Zelfs als alle stroom bij de centrale uitvalt, duurt het nog ongeveer 3 weken totdat er een ongevalssituatie ontstaat. Dit gaat langzaam omdat de kerncentrale inmiddels al vier jaar uitgeschakeld is.
De kernbrandstof ligt onder water in bassins. Door de restwarmte verdampt het water en komen de brandstofelementen uiteindelijk bloot te liggen. Pas dan worden de brandstofelementen zo heet dat ze zichzelf kunnen beschadigen. In dat geval komt er in de directe omgeving radioactief materiaal vrij. Vóór dat moment zijn er maatregelen mogelijk. Bijvoorbeeld de stroomkabels repareren, de dieselgeneratoren bijvullen of de waterbassins bijvullen met pompen.
Oorlogshandelingen zijn risico voor nucleaire veiligheid
Het IAEA vraagt om extreme terughoudendheid met oorlogshandelingen rond nucleaire installaties. In haar laatste update schrijft het IAEA over droneinslagen op het terrein van de kerncentrale Zaporizja. Er werd daarna geen extra straling gemeten op het terrein. Ook andere kerncentrales in Oekraïne melden regelmatig overvliegende drones.
Meer weten?
Bekijk de updates van het IAEA of lees meer over onze rol als contactpunt voor stralingsongevallen.
Kerncentrales en nucleaire faciliteiten in Oekraïne