Veiligheidspricipes voor kerncentrales

Gelaagde veiligheid

Gelaagde veiligheid’ is de basis voor de veiligheid van alle soorten kerncentrales. In het Engels heet dit 'Defence in depth'. Dit principe heeft 5 lagen. Hoe meer lagen doorbroken zijn, hoe ernstiger de situatie. Bij elke laag horen verschillende maatregelen.

1. Normale bedrijfsvoering
   Kerncentrales zijn zo ontworpen dat ze betrouwbaar en stabiel zijn. Dat betekent dat ze werken met machines, apparaten en techniek van hoge kwaliteit. Al deze technologie heeft ingebouwde veiligheidssystemen. Deze systemen zorgen ervoor dat de kracht en effecten van risicovolle processen goed worden beheerst. Maar niet alleen systemen zijn belangrijk. Er is ook goed opgeleid personeel nodig dat regelmatig bijscholing krijgt. En er zijn duidelijke werkprocessen nodig.
2. Kleine afwijkingen
   Het kan zijn dat er kleine afwijkingen ontstaan. Kerncentrales hebben apparaten die dit zien en automatisch bijsturen. Daardoor komt het proces dan weer terug in normale omstandigheden. Er zijn altijd meerdere apparaten tegelijk aanwezig. Zo is er altijd een ander apparaat dat het nog wel doet en de veiligheidstaken uitvoert. Ook als een apparaat in onderhoud is of uitvalt.
3. Ontwerpongevallen  
   In zeldzame omstandigheden kan het zijn dat de bijsturingsapparaten toch de veiligheidstaken niet goed uitvoeren. Daarom hebben de kernreactoren ook nog ingebouwde veiligheidssystemen. Die brengen de reactoren automatisch in een veilige stand. Zo worden zware ongevallen voorkomen. Ook van deze systemen zijn er meerdere tegelijk aanwezig. De ingebouwde veiligheidssystemen zijn ontworpen zodat de kerncentrale tegen ‘design basis accidents’ kan. Dat zijn ongevallen waarbij in het ontwerp rekening is gehouden.
4. Zware ongevallen
   Er zijn speciale maatregelen voor ernstige ongevallen waarbij mogelijk radioactiviteit vrijkomt in de kerncentrale. Het doel daarvan is de radioactiviteit binnen de kerncentrale te houden en niet naar buiten te laten ontsnappen. Hiervoor is het van belang dat de veiligheidsomhulling goed blijft werken. Ook zijn er extra mogelijkheden om de kerncentrales aan te sluiten op noodkoelwater en elektriciteit. Daarvoor zijn er speciale apparaten, worden medewerkers opgeleid en liggen er noodplannen klaar.
5. Radioactiviteit vrijgekomen
   Als er toch radioactiviteit vrijkomt, dan moet het gevaar voor de omgeving zo klein mogelijk worden gehouden. Hiervoor zijn er noodmaatregelen voorbereid om de omliggende bevolking te beschermen. Het Crisis Expert Team straling en nucleair (CETsn) heeft veel kennis over zulke situaties. Het CETsn wordt dan meteen opgeroepen om advies te geven.

Continu verbeteren

De vergunninghouders van kerncentrales zijn verantwoordelijk voor de veiligheid ervan. Dit betekent dat zij verplicht zijn om de veiligheid te onderzoeken. Ook moeten ze maatregelen nemen voor het verbeteren van de veiligheid. Vergunninghouders moeten hierbij rekening houden met (internationale) ontwikkelingen en ervaringen. Ze moeten altijd proberen om de kerncentrale nóg veiliger te maken. Dat heet 'continu verbeteren'.