Radon en thoron zijn radioactieve edelgassen die voorkomen in de bodem. Door het natuurlijk proces 'verval', ontstaan deze edelgassen steeds opnieuw. Radon en thoron zitten ook in bouwmaterialen die zijn gemaakt van grondstoffen uit de bodem. Via deze materialen en bijvoorbeeld de kruipruimte, komen de edelgassen in huizen en andere gebouwen terecht. In Nederland is er minder radon en thoron in woningen aanwezig dan gemiddeld wereldwijd: ongeveer de helft.
Belangrijk: goed en steeds ventileren
In Nederland hebben we het Nationaal Actieprogramma Radon om de risico’s van blootstelling aan radon te beperken. Zoals het actieprogramma aangeeft, verhoogt het inademen van radon en thoron de kans op longkanker. Het is daarom belangrijk dat er goede ventilatie is in gebouwen. Zo kunnen deze radioactieve edelgassen zich niet ophopen.
Ventilatie verlaagt het risico op de negatieve gezondheidseffecten. Ventileer uw woning dus goed:
- Zet gevelroosters en klepramen open.
- Zet ramen op een kier.
- Zorg voor goed onderhoud en de juiste afstemming van mechanische ventilatie.
Omdat radon en thoron steeds opnieuw ontstaan, is het ook belangrijk om te blijven ventileren.
Roken maakt radon en thoron schadelijker
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Gezondheidsraad benadrukken dat roken de risico’s van radon en thoron verhoogt. Het RIVM schat dat in Nederland 3,5% van alle longkanker komt door contact met radon en thoron. Vooral voor rokers neemt het risico op longkanker verder toe door radon en thoron. Dit risico is voor hen namelijk 25 keer groter dan voor mensen die nooit hebben gerookt. Het RIVM adviseert daarom om te stoppen met roken, omdat dit de gevolgen van radon een stuk schadelijker maakt.
Al onderzoek sinds de jaren '80
Het RIVM doet al sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw onderzoek naar radon in woningen. Radon in binnenruimtes wordt dan een jaar lang gemeten. Uit metingen in 2022 en 2023 weten we dat er gemiddeld 21 becquerel radon per kubieke meter (Bq/m3) in Nederlandse woningen aanwezig is. Door metingen weten we ook dat er in het Gelders Rivierengebied en Zuid-Limburg meer radon voorkomt. Dat komt door de bodemsoort. Dit is nog steeds wel heel laag, vergeleken met andere landen. In Nederland zijn er daarom geen maatregelen nodig vanuit de overheid.
ANVS coördineert en stuurt aan
De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) heeft het Nationaal Actieprogramma Radon mede namens de minister van SZW vastgesteld. De ANVS coördineert de uitvoering van dit programma en geeft het RIVM opdracht voor radononderzoek. We blijven radon en thoron in woningen volgen en zorgen voor bewustwording.
