Natuurlijke radioactiviteit vind je overal, ook in grondstoffen en bouwmaterialen. Die natuurlijke radioactiviteit is ruim lager dan de geldende normen en geeft geen gezondheidsrisico. Dat blijkt uit onderzoek van NRG PALLAS in opdracht van de ANVS. Die uitkomst past bij resultaten van eerder onderzoek uit 2006.

Beeld: Rijksoverheid

Onderzoek naar natuurlijke radioactiviteit in bouwmaterialen

De ANVS ziet erop toe dat de blootstelling aan straling in Nederland zo laag mogelijk is. Daarom geeft de ANVS regelmatig opdracht om de blootstelling aan natuurlijke radioactiviteit in onze leefomgeving te onderzoeken. Zo kunnen we beoordelen of mens en milieu voldoende beschermd worden. De wetenschappers van NRG PALLAS zijn expert op de natuurlijk voorkomende radioactiviteit in grondstoffen en bouwmaterialen. Daarom gaven we hen de opdracht om het effect van straling uit die materialen te onderzoeken.

Frans van de Put, coördinerend adviseur bij de ANVS: "NRG PALLAS geeft met dit rapport een duidelijk overzicht in de natuurlijke radioactiviteit in de gebouwen van nu en van de toekomst. Dat bevestigt opnieuw dat de natuurlijke radioactiviteit in Nederlandse bouwmaterialen veilig onder de norm zit."

Onderzoek met realistische materialen

NRG PALLAS gebruikte voor het onderzoek representatieve grondstoffen en bouwmaterialen. Zo brachten ze de radioactiviteit in verschillende materialen in kaart. Verschillende brancheverenigingen leverden materialen voor het onderzoek en kregen inzage in hun eigen meetresultaten. Ze hadden geen invloed op de onderzoeksconclusies.

Onderzochte bouwmaterialen zijn bijvoorbeeld beton, baksteen, kalkzandsteen en gips. Voorbeelden van grondstoffen zijn zand, grind, cement, keramiek, industriële reststoffen of graniet. Sommige materialen bevatten van nature iets meer radioactiviteit dan andere, bijvoorbeeld door de aanwezigheid van mineralen. Allemaal zitten ze ruim onder de normen voor straling in de leefomgeving.

Modelhuizen voor nu en de toekomst

De bouwbranche leverde ook informatie over modelhuizen, met informatie over de verschillende materialen in moderne woningen. Daardoor konden de onderzoekers niet alleen doorrekenen hoeveel radioactiviteit er de materialen van verschillende woningen zit, maar ook het effect daarvan op bewoners.

In het onderzoek werden ook de effecten van innovatieve bouwmaterialen en bouwtechnieken meegenomen. Ook hier zijn de verschillen tussen verschillende soorten gebouwen klein.

Bouwmaterialen stralen én houden straling tegen

Radioactiviteit in bouwmaterialen zorgt voor blootstelling aan straling. Maar de wanden van een woning houden ook natuurlijke achtergrondstraling uit de buitenwereld tegen. Bouwmaterialen blijken volgens het onderzoek vrijwel evenveel straling tegen te houden als ze zelf uitzenden. Onder de streep is het extra effect van radioactiviteit in bouwmaterialen daardoor verwaarloosbaar.

Radon uit bouwmaterialen

Een bron van straling die niet in het NRG-onderzoek zit, is straling uit radon en thoron. De ANVS monitort radon en thoron in de leefomgeving via onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Radon en thoron zijn edelgassen die ontstaan door radioactief verval in bouwmaterialen en in de bodem. De gassen zijn zelf ook radioactief. In Nederland is de hoeveelheid van deze gassen laag ten opzichte van buurlanden. Dat komt doordat de Nederlandse bodem weinig stoffen bevat waar radon en thoron uit ontstaat.