Hoger Onderwijs Reactor in Delft: kleine kernreactor voor wetenschappelijk onderzoek

Onderzoek naar ioniserende straling bij de HOR

De Hoger Onderwijs Reactor (HOR) is de onderzoeksreactor van het TU Delft Reactor Instituut (RID). Dit instituut is een onderdeel en eigendom van de Technische Universiteit Delft. Het RID is een centrum voor onderzoek en onderwijs op het gebied van ioniserende straling en nucleaire technologie. De HOR is sinds 1963 in gebruik.

De bedrijfscyclus van de HOR

De HOR is een kleine reactor die vrij makkelijk stilgelegd en weer opgestart kan worden. Hoe vaak de reactor uit bedrijf wordt genomen, hangt af van hoeveel onderzoek op dat moment wordt gedaan. De reactor staat sowieso elk weekend stil, en enkele weken tijdens de zomer- en kerstvakantie. Tijdens de vakanties wordt het standaardonderhoud gedaan. Voor grotere aanpassingen kan de reactor voor een langere periode stil worden gezet.

Modernisering van de HOR en koude neutronenbron

Technische Universiteit Delft heeft de HOR rond 2021 gemoderniseerd. Delen van de installatie zijn vernieuwd, maar er is ook een nieuwe faciliteit ingebouwd: de koude neutronenbron. Het doel was om de experimenten preciezer te maken. En de reactor niet alleen te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook voor vragen van bedrijven en organisaties om materialen te onderzoeken.

Vergunning voor koude neutronenbron

In januari 2019 verleende de ANVS de definitieve vergunning voor de verbeteringen en de koude neutronenbron. Sinds het voorjaar van 2024 is de koude neutronenbron in gebruik. Hier koelen onderzoekers vloeibare waterstof tot -253 graden Celsius. Neutronen die door dat vloeibare waterstof vliegen, remmen dan af en geven betere resultaten bij de metingen. Het RID heeft daardoor meer onderzoeksmogelijkheden en krijgt nauwkeurigere resultaten. Het RID is 1 van de 6 onderzoeksreactoren in Europa die onderzoek kan doen met een koude neutronenbron.

HollandPTC: protonentherapie voor kankerpatiënten

Naast het terrein van het RID ligt ook HollandPTC. In dit centrum kunnen met name kankerpatiënten behandeld worden met protonen. Dit is een manier om heel nauwkeurig te bestralen en gezonde weefsels zoveel mogelijk te sparen. Technische Universiteit Delft heeft dit centrum opgericht samen met het Erasmus Medisch Centrum en het Leids Universitair Medisch Centrum.

ANVS houdt toezicht

Het RID moet zich houden aan strenge eisen op het gebied van nucleaire veiligheid. Als ANVS controleren we of het zich hieraan houdt. Ook beoordelen we veranderingen in de vergunningen van het RID.