De Hoger Onderwijs Reactor (HOR) in Delft is een kernreactor voor wetenschappelijk onderzoek. Op het terrein van de HOR staat ook het Holland Protonen Therapie Centrum (HollandPTC). Dit centrum gebruikt protonen om kankerpatiënten te behandelen. De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) houdt toezicht op de HOR en HollandPTC.

Onderzoek naar ioniserende straling in de HOR

De HOR is de onderzoeksreactor van het Reactor Instituut Delft (RID). Dit instituut is een onderdeel van de Technische Universiteit Delft. Het RID is een centrum voor onderzoek en onderwijs op het gebied van ioniserende straling. De HOR is sinds 1963 in gebruik.

Uit bedrijf nemen van de HOR

De HOR is een kleine reactor die vrij makkelijk stilgelegd en weer opgestart kan worden. Hoe vaak de reactor uit bedrijf wordt genomen, hangt af van hoeveel onderzoek op dat moment wordt gedaan. De reactor staat sowieso elk weekend stil, en enkele weken tijdens de zomer- en kerstvakantie. Tijdens de vakanties wordt het standaardonderhoud gedaan. Voor grotere aanpassingen kan de reactor voor een langere periode stil worden gezet.

Modernisering van de HOR: project OYSTER

De Technische Universiteit Delft heeft de HOR gemoderniseerd. Dat deed de universiteit met het project OYSTER. Dit staat voor Optimized Yield - for Science, Technology & Education - of Radiation. Het doel was om de reactor preciezer te maken. En niet alleen te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook voor vragen van bedrijven en organisaties. Bij dit project is de HOR uitgebreid met nieuwe apparatuur.

Vergunning voor koude neutronenbron

In januari 2019 verleende de ANVS de definitieve OYSTER-vergunning voor een koude neutronenbron (cold neutron source, CNS). Sinds de zomer van 2024 is de CNS in gebruik. Hier koelen onderzoekers vloeibare waterstof tot -253 graden Celsius. Neutronen remmen dan af en zijn beter te sturen. Het RID heeft daardoor meer onderzoeksmogelijkheden en krijgt nauwkeurigere resultaten. Het RID is 1 van de 6 onderzoeksreactoren in Europa die onderzoek kan doen met een koude neutronenbron.

HollandPTC: protonentherapie voor kankerpatiënten

Op het terrein van het RID ligt ook HollandPTC. In dit centrum kunnen met name kankerpatiënten behandeld worden met protonen. Dit is een manier om heel nauwkeurig te bestralen en gezonde weefsels zoveel mogelijk te sparen. De Technische Universiteit Delft heeft dit centrum opgericht samen met het Erasmus Medisch Centrum en het Leids Universitair Medisch Centrum.

ANVS houdt toezicht

Het RID moet zich houden aan strenge eisen op het gebied van nucleaire veiligheid. Als ANVS controleren we of het zich hieraan houdt. Ook beoordelen we veranderingen in de vergunningen van het RID.