Kernreactoren kunnen uit bedrijf worden genomen of (automatisch) worden afgeschakeld. In beide gevallen betekent dit dat de kernreactoren worden uitgezet en tijdelijk niet worden gebruikt. Het verschil is dat uit bedrijf nemen gepland is en afschakelen ongepland.

Uit bedrijf nemen

Kernreactoren worden tijdelijk uit bedrijf worden genomen als er onderhoud nodig is. Ook kan het zijn dat er geen vraag meer is naar het product van de kernreactor. Bijvoorbeeld naar stroom, medische isotopen of stralingsbundels voor wetenschappelijk onderzoek. Dan wordt de kernreactor definitief uit bedrijf genomen. Dit gebeurt ook als de reactor het einde van zijn levensduur heeft bereikt.

De precieze redenen om een kernreactor tijdelijk uit gebruik te nemen zijn verschillend per kernreactor. Lees meer over die redenen op de pagina's over kerncentrale Borssele, de Hoge Flux Reactor in Petten en de Hoger Onderwijs Reactor in Delft.

Afschakelen

Een afschakeling is altijd ongepland. Er zijn 2 soorten afschakelingen: automatisch en handmatig.

Automatische afschakeling

Automatische afschakelingen zorgen ervoor dat de kernreactor veilig en gecontroleerd afschakelt als deze boven een grenswaarde komt. Bijvoorbeeld een bepaalde druk of temperatuur. Deze grenswaarde is van tevoren bepaald en ligt veel lager dan een waarde waarbij een onveilige situatie ontstaat. Het is ook mogelijk dat het beveiligingssysteem van de kernreactor een storing geeft. Ook dan kan de reactor veilig automatisch afschakelen. Het is niet altijd direct duidelijk wat de reden is van een automatische afschakeling. De oorzaken kunnen namelijk erg verschillend zijn.

Bij de automatische afschakeling van een kernreactor worden automatisch 1 of meer veiligheidssystemen ingeschakeld. Welk veiligheidssysteem wordt ingeschakeld, hangt af van de soort reactor.

Handmatige afschakeling

Een kernreactor kan met de hand worden afgeschakeld door een medewerker. Dit gebeurt bij kleine afwijkingen die niet zorgen voor een automatische afschakeling. Toch kan zo’n kleinere afwijking op de langere termijn wel een probleem worden, bijvoorbeeld voor de nucleaire veiligheid. Daarom is op tijd afschakelen bij kleinere afwijkingen wel belangrijk.