In een kerncentrale wordt gebruik gemaakt van de energie die vrijkomt bij het splijten van atomen, meestal van de stof uranium. Tijdens dit splijtingsproces worden radioactieve stoffen gevormd die straling uitzenden, de splijtingsproducten. De eerste zorg bij nucleaire veiligheid is dat deze splijtingsproducten zich niet kunnen verspreiden naar de omgeving. De veiligheid wordt gewaarborgd door technische veiligheidssystemen, maar is voor een groot deel ook afhankelijk van de vaardigheden van het personeel en de beschikbaarheid van procedures, zowel bij de normale bedrijfsvoering als bij ongewone gebeurtenissen. Maatregelen en toezicht zijn nodig om de veiligheid blijvend te kunnen waarborgen.

De veiligheidsfilosofie van een kerncentrale is altijd gebaseerd op het ‘defense in depth’ principe dat is gebaseerd op vijf veiligheidsniveaus:

  1. Voorkomen van ongelukken door een zodanig ontwerp dat het bedrijf betrouwbaar, stabiel en eenvoudig is. Dit betekent technologie van hoge kwaliteit met ruime veiligheidsmarges voor de sterkte en capaciteit van veiligheidgerelateerde componenten. Ook goed opgeleid en regelmatig bijgeschoold personeel is hiervoor van belang.
  2. Waarborgen van een normale procesgang. Een kerncentrale moet regel- en bewakingsapparatuur hebben die het proces bij afwijkingen onmiddellijk in veilige bedrijfstoestand brengen. Deze apparatuur is altijd meervoudig uitgevoerd, zodat als er één in onderhoud is of uitvalt, er minimaal één andere is die de taken nog steeds naar behoren volbrengt.
  3. Voor het geval dat bovengenoemde apparatuur toch faalt door abnormale omstandigheden zijn veiligheidssystemen ingebouwd die de reactor automatisch in veilige toestand brengen en voorkomen dat radioactiviteit ontsnapt. Deze systemen zijn ontworpen op de zogenoemde ‘design basis accidents’, een aantal afwijkende gebeurtenissen en potentiële ongelukken die denkbaar zijn. Ook deze systemen zijn weer meervoudig uitgevoerd.
  4. Beheersing van ernstige ongevallen met als doel de gevolgen te beperken en de uitstoot van radioactiviteit te voorkomen. Denk hierbij aan noodprocedures, maar ook aan extra aansluitmogelijkheden voor de voorziening van noodkoelwater en elektriciteit.
  5. Beperken van het besmettingsgevaar van de omgeving bij ernstige radioactieve uitstoot door van te voren een noodtoestandscenario vast te stellen en een getrainde responsorganisatie oproepbaar te hebben.
Defence in depth

Veiligheid van het ontwerp

Voor de veiligheid van een kerncentrale is het van essentieel belang dat onder alle omstandigheden het volgende is verzekerd:

  1. Beheersing van de reactiviteit (de kettingreactie van kernsplijting)
  2. Koeling (ook na het afschakelen van de reactor nog essentieel)
  3. Insluiting om te voorkomen dat radioactieve stoffen vrijkomen
Prioriteiten