Internationale samenwerking

Nederland volgt de Europese en internationale regels voor de ontwikkeling van zijn beleid, regelgeving en toezicht op het gebied van stralingsbescherming en nucleaire veiligheid.

De verplichtingen op grond van het Euratom-verdrag en de daarop gebaseerde richtlijnen op het gebied van stralingsbescherming en nucleaire veiligheid zijn in de Nederlandse wetgeving ingevoerd. Het beleid en de regelgeving voor het vervoer van radioactieve stoffen, splijtstoffen en ertsen is, met het oog op het grensoverschrijdende karakter ervan, vrijwel geheel gebaseerd op internationale afspraken.

De ANVS, de Nederlandse toezichthouder op stralingsbescherming en nucleaire veiligheid, neemt deel aan activiteiten van internationale organisaties en werkt samen met vergelijkbare buitenlandse autoriteiten.

Europese richtlijnen en internationale verdragen leiden tot diverse directe of indirecte internationale samenwerkingsverplichtingen, zoals Nationale Rapportages en collegiale toetsingen. Dat vereist dat er afspraken worden gemaakt met (buur)landen, maar ook dat het nationale stelsel van wet- en regelgeving moet worden onderhouden op basis van geleerde lessen van incidenten, uit onderzoek of ontwikkelingen in de veiligheidseisen.

Daarvoor is betrokkenheid van de ANVS bij internationale werk- en kennisgroepen, workshops en conferenties nodig. Nederland werkt actief mee en sluit zich aan bij internationaal geaccepteerde beginselen, aanbevelingen, praktijken en afspraken die tot stand zijn gekomen onder de vlag van diverse internationale organisaties.

Collegiale toetsingen

De ANVS neemt actief deel aan diverse internationale collegiale toetsingen. Tijdens deze toetsingen worden de praktijk, het beleid, de regelgeving en/of het toezicht door buitenlandse collega’s vergeleken met internationale standaarden, meestal van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA).

Lidstaten nodigen het IAEA uit voor review missies, zoals:

  • de Integrated Regulatory Review Service ( IRRS)
  • de Integrated Review Service for Radioactive Waste and Spent Fuel Management (ARTEMIS) en
  • de International Physical Protection Advisory Service (IPPAS)

De ANVS werkt mee aan dit soort toetsingen als het IAEA daarvoor een bezoek brengt aan Nederland. Bovendien dragen ANVS-medewerkers actief bij aan missies in het buitenland onder verantwoordelijkheid van het IAEA.

Op deze manier draagt de ANVS proportioneel bij aan de bevordering van de wereldwijde nucleaire veiligheid en haalt het ook informatie op over werkwijzen in het buitenland. Ter bevordering van de nucleaire veiligheid worden door de ANVS geregeld IAEA-missies uitgenodigd bij Nederlandse nucleaire inrichtingen, als onderdeel van de toezichtstrategie.

Leren van internationale incidenten

Een ander belangrijk initiatief om te leren van internationale ervaringen is de deelname aan internationale rapportagesystemen voor incidenten. Daarbij worden op gestructureerde wijze onder meer storingen en ongewone gebeurtenissen verzameld en geanalyseerd. Vergunninghouders en overheden gebruiken deze internationale data om de veiligheid te verbeteren.

Specifieke uitwisselingen

De ANVS werkt met haar internationale collega’s samen via diverse werkgroepen en overlegstructuren.

België en Duitsland

In België is dat met het FANC (Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle) en in Duitsland onder andere met het BMU (Bundesministerium für Umwelt, Naturschutz, nukleare Sicherheit und Verbraucherschutz).De bilaterale werkgroepen met België en Duitsland hebben tot een aantal afspraken geleid, vastgelegd in overeenkomsten. Dit gaat onder andere over:

  • Afspraken in het kader van crisisbeheersing over melden (alarmeren), informatie-uitwisseling en afstemming van aanpak en interventie in het geval van een nucleair ongeval vlakbij de grens
  • Observeren bij oefeningen
  • Reguliere besprekingen om afstemming en informatie-uitwisseling mogelijk te maken
  • Reguliere besprekingen over ontwikkelingen in de regelgeving en bij de nucleaire installaties

Australië

In verband met de te verwachten vergunningaanvraag voor de nieuwe PALLAS-reactor is een overeenkomst met de collega’s van Australië opgesteld, waar een soortgelijke onderzoeksreactor staat.

Brazilië, Duitsland, Spanje en Zwitserland

Verder komen op initiatief van de ANVS de collega’s van Brazilië, Duitsland, Nederland, Spanje en Zwitserland sinds 2013 jaarlijks bijeen voor een informatie-uitwisseling over reactoren van hetzelfde type (KWU –Kraftwerk Union) als de kerncentrale Borssele.

Verenigde Staten

In het najaar van 2022 hebben we  met de Amerikaanse collega’s hernieuwde afspraken gemaakt over samenwerking die onder meer tot uiting komen bij een eventuele vergunningaanvraag van SHINE, een Amerikaanse organisatie die in Veendam een fabriek voor medische isotopen wil bouwen.

OSPAR: voorkomen vervuiling zee

Ook werken we met 14 andere landen samen in het kader van OSPAR. Dat doen we om te voorkomen dat de Noordzee en het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan vervuild raken met radioactieve stoffen en straling.

TSO's

De ANVS huurt soms internationale experts in. Dat doen we om onze kennis en expertise op peil te houden. We werken hiervoor samen met een aantal technische ondersteuningsorganisaties (TSO’s), die gespecialiseerde technische kennis in huis hebben. De kennis van deze organisaties helpt ons bijvoorbeeld bij onze beoordelingen van vergunningsaanvragen, inspecties en kennisontwikkeling.